Lê Phước

Giai đoạn cuối thế kỷ 18 đầu thế kỷ 19 tại Việt Nam, chính quyền Vua Lê-Chúa Trịnh lâm cảnh suy vi, bất công xã hội dâng cao, chiến tranh loạn lạc triền miên. Trong bối cảnh đó đã lần lượt xuất hiện bốn gương mặt nữ với tài hoa văn thơ xuất chúng, trong đó đặc biệt hơn hết là nữ sĩ Hồ Xuân Hương. Chủ nhân của “Cổ Nguyệt Đường” đã thể hiện được tinh thần bất khuất của phụ nữ Việt Nam, không cam chịu số phận do xã hội áp đặt một cách bất công, một tinh thần có giá trị ở mọi thời đại.

Hồ Xuân Hương trong tranh Bùi Xuân Phái

---

Bốn nữ danh sĩ nêu trên là: Đoàn Thị Điểm, Bà Huyện Thanh Quan, Ngọc Hân Công chúa và Hồ Xuân Hương. Để tìm hiểu về lịch sử văn học giai đoạn này nói chung và tài hoa, tư tưởng của tứ đại nữ sĩ này nói riêng, RFI trao đổi với Giáo sư Nguyễn Khắc Thuần tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Giáo sư Nguyễn Khắc Thuần là một nhà sử học, nhà văn hóa kỳ cựu tại Việt Nam với nhiều công trình khoa học có giá trị. Đặc biệt, Giáo sư cũng là một nhà Hán-Nôm lớn, am hiểu sâu sắc về thơ văn chữ Nôm, đặc biệt là về Bà chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương.

Lê Phước: Trước tiên xin Giáo sư sơ lược đôi nét về bối cảnh lịch sử văn học của Việt Nam giai đoạn cuối thế kỷ 18 đầu thế kỷ 19?

Phần âm thanh

Giáo Sư Nguyễn Khắc Thuần: Văn học dân tộc đã phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn cuối thế kỷ 18 đầu thế kỷ 19. Đó là một hiện tượng đặc biệt của lịch sử văn học Việt Nam.

Về lực lượng sáng tác, đây là thời kỳ xuất hiện rất đông đảo đội ngũ những người cầm bút tài hoa. Về tổ chức, đây cũng là thời kỳ xuất hiện nhiều tổ chức mới, đặc biệt là Tao Đàn Chiêu Anh Các ở phía nam, thành lập vào năm 1736. Về tính đa dạng của đề tài, người ta thấy khác hẳn trước đó. Trong giai đoạn này, văn học tập trung ca ngợi thiên nhiên, ca ngợi đất nước, ca ngợi thú chơi tao nhã của kẻ sĩ, và đặc biệt là về số phận con người, đồng thời thuật lại rất nhiều câu chuyện ly kỳ.

Về thể loại, ta thấy văn học giai đoạn này rất phong phú. Ngoài những tác phẩm sáng tác theo niêm luật của Trung Quốc cũ, thì các thể loại văn học dân tộc cũng ra đời và đạt được hiệu quả nghệ thuật rất cao. Về giá trị tư tưởng và giá trị văn học, thì cái mới và nét đặc biệt đã được thể hiện rất rõ.

Về tác phẩm, trước hết, ngoài một số tác phẩm của văn học Tây Sơn, số còn lại thiếu vắng hẳn những áng hùng văn. Nhưng thay vào đó có nhiều tác phẩm ca ngợi thiên nhiên đất nước, ca ngợi thú vui tao nhã của kẻ sĩ, như cầm, kỳ, thi, họa. Và lần đầu tiên con người, đặc biệt là người phụ nữ được đề cập đến một cách mạnh mẽ.

Về văn từ sử dụng, thì trong giai đoạn văn học này, chữ Nôm đã chiếm ưu thế trên văn đàn. Những tác phẩm lớn nhất về thể loại sáng tác, thì người ta thấy rằng,ngoài các loại cổ văn viết theo niêm luật cũ vẫn được sử dụng như câu đối, phú, chế, chiếu, biểu và các loại Đường thi… Người ta còn thấy nhiều thể loại văn học dân tộc cũng được sử dụng một cách phổ biến và đạt được những thành tựu nghệ thuật rất lớn lao, ví dụ như thơ lục bát, song thất lục bát, hay truyện thơ Nôm.

Đây cũng là giai đoạn mà đội ngũ tác giả cũng có những nét mới. Từ đây, thành phần xuất thân của đội ngũ người cầm bút có phong phú hơn giai đoạn trước. Ví dụ ở đây có cả đạo sĩ và nhà sư tham gia vào Tao Đàn Chiêu Anh Các.

Lê Phước: Thưa giáo sư, trong bối cảnh đó ta thấy trên thi đàn xuất hiện bốn nữ sĩ tài hoa, tiếng tăm vẫn còn vang vội đến hiện tại. Vậy xin Giáo Sư minh thị đôi điều về bốn cây bút nữ này?

Giáo Sư Nguyễn Khắc Thuần: Trong giai đoạn lịch sử văn học này, lnhiều tác giả nữ tài hoa đã nối nhau xuất hiện. Họ đã làm cho đời sống văn hóa và văn học trở nên sinh động, họ đã có những cống hiến rất đáng để đời đời ghi nhớ. Trong những cây bút nữ tài hoa của giai đoạn này, ta thấy nổi lên bốn tác giả tiêu biểu sau đây:

1) Hồng Hà Nữ Sĩ Đoàn Thị Điểm

Đoàn Thị Điểm sinh vào năm 1705, mất năm 1748, hưởng dương 43 tuổi, quê quán ở huyện Văn Giang, trấn Kinh Bắc cũ, nay thuộc Yên Mỹ tỉnh Hưng Yên. Thật ra, tổ tiên của bà là người họ Lê, và đến đời cha của bà là Đoàn Doãn Nghi mới đổi sang họ Đoàn. Chồng của bà là tiến sĩ Nguyễn Kiều, và bà là tác giả chính của Truyền Kỳ Tân Xã. Sở dĩ tôi nói là tác giả chính là bởi vì Truyền Kỳ Tân Xã chép nhiều chuyện ly kỳ, nhưng trong đó, theo nhiều nhà nghiên cứu, thì Truyền Kỳ Tân Xã chỉ có một số phần là do bà Đoàn Thị Điểm viết. Dù vậy, tên tuổi của bà trong Truyền Kỳ Tân Xã vẫn được đời đời ghi nhận, bởi bà đã tỏ rõ sự sắc sảo, sự tài hoa của mình.

Đoàn Thị Điểm cũng là một trong những dịch giả của Chinh Phụ Ngâm Khúc. Bản Chinh Phụ Ngâm được dùng phổ biến ngày nay là bản dịch của Phan Huy Ích. Chinh Phụ Ngâm có nhiều bản dịch khác nhau, trong đó có bản dịch của Đoàn Thị Điểm. Chúng ta thấy rằng, chất nữ tính trong bản dịch của Đoàn Thị Điểm thể hiện rất rõ, và chất nữ tính này cũng đã được Phan Huy Ích nghiên cứu và kế thừa.

2) Bà Huyện Thanh Quan

Cây bút nữ thứ hai rất nổi tiếng và tài hoa là Bà Huyện Thanh Quan. Bà có cùng năm sinh và năm mất với Đoàn Thị Điểm. Tên thật của bà Nguyễn Thị Hinh. Chồng bà là Lưu Nghị, từng làm huyện lệnh huyện Thanh Quan, nên người đời mới gọi bà là Bà Huyện Thanh Quan. Bà là người làng Nghi Tàm nay thuộc Hà Nội. Cha của bà là Nguyễn Lý, đỗ thủ khoa trong một khoa thi dưới thời hoàng đế Lê Hiển Tông. Bà là học trò của tiến sĩ Phạm Quý Thích. Bà Huyện Thanh Quan từng được giao dạy học cho công chúa và cung nữ dưới thời vua Minh Mạng, vì thế bản thân bà cũng là một trong những học quan tài ba.

Bà Huyện Thanh Quan đã để lại khá nhiều tác phẩm tiêu biểu, ví dụ như tác phẩm Thăng Long Thành Hoài Cổ. Hẳn là chúng ta ai cũng từng nghe câu:

Dấu xưa xe ngựa hồn thu thảo,
Nền cũ lâu đài bóng tịch dương

Hay là bài Qua Chùa Trấn Bắc, rồi Chiều Hôm Nhớ Nhà, nhưng đặc biệt hơn hết là bài Qua Đèo Ngang hầu như ai cũng đều thuộc cả.

3) Công chúa Ngọc Hân

Nhân vật thứ ba rất nổi tiếng là Ngọc Hân công chúa. Bà sinh năm 1770 và mất năm 1799, hưởng dương 29 tuổi. Ngọc Hân công chúa là con của hoàng đế Lê Hiển Tông. Bà là Bắc Cung Hoàng Hậu của Hoàng đế Quang Trung Nguyễn Huệ, và là tác giả của bài Ai Tư Vãn, một tác phẩm có giá trị.

Lúc bà đến với Nguyễn Huệ là chuyện “Cha mẹ đặt đâu con cái ngồi đấy”. Thế nhưng, về sau khi sống với Nguyễn Huệ, trọng đức, phục tài của Nguyễn Huệ, nên tình yêu của bà đối với Quang Trung Nguyễn Huệ trở nên đằm thắm và nồng nàn. Nhưng lúc tình yêu phát triển đến đỉnh cao thì Nguyễn Huệ đột ngột qua đời. Và bà đã viết bài Ai Tư Vãn để khóc chồng, cũng là để khóc một vị hoàng đế tài hoa, khóc một vị danh tướng đã có nhiều công lao to lớn trong sự nghiệp bảo vệ độc lập dân tộc.

4) Hồ Xuân Hương

Cây đại bút thứ tư rất nổi tiếng của giai đoạn lịch sử này là Hồ Xuân Hương. Nguyên quán của bà là làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Thân sinh của bà là Hồ Phi Diễn, người làng Quỳnh Lưu, nên chúng tôi mới nói nguyên quán của bà là Quỳnh Lưu. Kỳ thực Hồ Phi Diễn đã ra dạy học ở vùng Kinh Bắc và kết duyên với một người phụ nữ họ Hà, sinh được duy nhất một con gái đó là Hồ Xuân Hương. Ở Bắc Ninh ngày nay vẫn còn một ngôi mộ ghi rõ là mộ của Hồ Xuân Hương, và ở đấy có bia ghi bà sinh năm 1772 và mất năm 1822.

Lê Phước: Trong bốn nữ sĩ nêu trên, ta thấy Hồ Xuân Hương có nhiều nét độc đáo riêng, bởi bà là người có tinh thần “phẫn nộ”, dùng ngòi bút đả phá mọi bất công - những nỗi bất công đè nặng trên đôi vai phụ nữ.

Trong xã hội phong kiến theo Nho Giáo ở Á Đông nói chung và Việt Nam nói riêng, thân phận người phụ nữ phải chịu nhiều điều thua thiệt so với cánh đàn ông. Ắt hẳn chúng ta ai cũng nằm lòng cái câu: “Trai năm thê bảy thiếp, gái chính chuyên chỉ lấy một chồng”. Người phụ nữ không bao giờ được làm chủ bản thân bởi sự ràng buộc của cái gọi là “Tam tòng”, theo đó “Tại gia tòng phụ-xuất giá tòng phu-phu tử tòng tử”, tức “Khi chưa chồng thì theo ý cha, khi có chồng thì theo chồng, khi chồng chết thì phải theo con”.

Trở lại giai đoạn cuối triều Lê đầu triều Nguyễn, thân phận người phụ nữ có lẽ được thể hiện rõ nhất qua mấy câu thơ sau đây của đại thi hào Nguyễn Du trong Truyện Kiều:

Đau đớn thay, phận đàn bà
Kiếp sinh ra thế, biết là tại đâu

Hay như khi Thúy Kiều nói với Tú Bà:

Rằng tôi chút phận đàn bà
Nước non lìa cửa lìa nhà đến đây

Và Hoạn Thư nói với Thúy Kiều:

Rằng tôi chút phận đàn bà
Ghen tuông thì cũng người ta thường tình

Phản ứng trước thực tại xã hội nam quyền đó, những phụ nữ chân yếu tay mềm biết làm gì hơn ngoài việc cam chịu. Đến như Đoàn Thị Điểm, Bà Huyện Thanh Quan hay như Ngọc Hân Công chúa cũng chỉ biết dùng thơ văn để than thân trách phận mà thôi. Thế nhưng, đến với Hồ Xuân Hương lại hoàn toàn khác. Hồ Xuân Hương đã dùng ngòi bút đả phá mọi thứ bất công. Cái chí khí ngất trời của bà nào thua đấng mày râu như câu đối mà bà ứng khẩu đọc lên khi trượt chân vấp ngã và bị đám bạn thanh niên cười nhạo:

Giơ tay với thử trời cao thấp
Xoạc cẳng đo xem đất ngắn dài

Cái chí khí đó, cái tinh thần đó được Hồ Xuân Hương thể hiện qua những vần thơ với lời lẽ mộc mạc mà ý tứ thì vô cùng thâm thúy

Đi sâu vào chủ đề này, Giáo Sư Nguyễn Khắc Thuần phân tích:

Hồ Xuân Hương từ nhỏ đã nổi tiếng là người tài hoa. Và khi lớn lên thì tài hoa đó đã phát triển mạnh mẽ và đã đạt được những thành tựu to lớn. Vì cha bà là nhà giáo, nên từ nhỏ Hồ Xuân Hương đã được học chữ. Bà đã bắt đầu cầm bút từ nhỏ và trở thành người nổi tiếng về văn chương từ lúc thiếu niên.

Khi lớn lên, Hồ Xuân Hương đã mấy lần lấy chồng. Người chồng thứ nhất là ông Tổng Cóc. Người chồng thứ hai là ông phủ Vĩnh Tường. Xưa nay người ta cũng chỉ nói đến hai người chồng này thôi. Cả hai lần lấy chồng bà đều làm vợ bé. Và cả hai lần thì hai người chồng đều sớm qua đời. Theo kết quả tìm hiểu của chúng tôi, bà còn có người chồng thứ ba, đó là Tham hiệp trấn Yên Quảng Trần Phúc Hiển. Và lần này bà cũng chỉ là vợ bé. Nhưng rồi ông chồng thứ ba cũng qua đời. Kể từ đó bà không còn kết duyên với ai nữa.

Hồ Xuân Hương mở một quán giải khát ở Hà Nội, và đấy chính là nơi gặp gỡ của các tao nhân mặc khách. Đó cũng chính là nơi mà tiếng thơ của Hồ Xuân Hương đã vang lên, không những Thăng Long, mà là cả nước, không những ở thế kỷ 18 hay đến thế kỷ 19, mà còn vang mãi đến hôm nay.

Cố thi sĩ Xuân Diệu gọi Hồ Xuân Hương là « Bà chúa thơ Nôm ». Cách gọi ấy rõ ràng là hoàn toàn xứng đáng.

Trước hết, bà là nhà thơ của phụ nữ, nói lên tiếng nói kết tinh những khát vọng chân chính và cháy bỏng của phụ nữ, thật sự cảm thông sâu sắc và ân cần chia sẻ bao nỗi đắng cay của người phụ nữ trong xã hội cũ. Đồng thời, Hồ Xuân Hương lên án sự bất công đối với phụ nữ, chất chứa trong vô số những thói tục hủ lậu, mà đặc biệt là tục đa thê:

Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng,
Chém cha cái kiếp lấy chồng chung

Hồ Xuân Hương là một nhà thơ châm biếm cay nghiệt đối với mọi thói hư tật xấu của xã hội. Chất trào phúng trong thơ Hồ Xuân Hương khiến cho bất cứ ai hễ đọc được cũng đều nhớ ngay, và hễ đã nhớ thì lại muốn đọc cho người khác biết. Quy mô của việc truyền khẩu ngày càng lớn đã biến thơ Hồ Xuân Hương thành một hiện tượng rất độc đáo của đời sống văn học. Những kẻ bất tài mà cũng dám cả gan ngâm vịnh, xướng họa, bị bà mỉa mai, xếp vào hàng:

Ong non ngứa nọc châm hoa rữa,
Dê cỏn buồn sừng húc giậu thưa

Hay những kẻ không hề có lý tưởng tu hành, chỉ chui vào chùa như một cuộc trốn chạy sự truy đuổi của xã hội, và đôi chân lấm bụi đời của họ đã làm ô uế nơi tôn nghiêm bị bà thẳng thừng chỉ trích:

Oản dâng trước mặt, năm ba phẩm,
Vãi mọp sau lưng, bảy tám bà

Bà thấy rất rõ, phía trong của những áo mũ xênh xang của đấng phụ mẫu tri dân là lòng phàm thô tục. Dáng vẻ đạo mạo bên ngoài của họ không đủ để che khuất những thèm khát tầm thường ẩn giấu bên trong:

Chúa dấu Vua yêu một chút này

Có lẽ trong lịch sử văn học Việt Nam, thật hiếm có những ai có tài năng dùng ngôn ngữ bình dân để diễn đạt một cách thiên tài những vấn đề rất tế nhị của cuộc sống đời thường như Hồ Xuân Hương.

Ngoài sự khẳng khái đấu tranh chống lại bất công đối với phụ nữ, ngoài chất trào lộng và châm biếm gay gắt, Hồ Xuân Hương còn là nhà thơ trữ tình nồng nàn, yêu đời. Trong thơ Hồ Xuân Hương, thiên nhiên không phải chỉ có vẻ đẹp của dáng hình, mà còn có cả sắc màu âm thanh, và cả cái tâm của người ngắm cảnh:

Lắt lẻo cành thông cơn gió thốc,
Đầm đìa lá liễu giọt sương reo

Không ít lần trong thơ Hồ Xuân Hương, tình cảm kín đáo và đằm thắm của người phụ nữ Việt Nam hiện lên một cách rất rõ. Có cái gì đó nửa như xa lạ, nửa như gần gũi, cũng là rất Hồ Xuân Hương:

Năm canh lơ lửng chờ ai đó,
Hay có tình riêng với nước non

Đọc Hồ Xuân Hương, chúng ta thấy một thiên tài văn học, chúng ta thấy một niềm tự hào về một người phụ nữ tài hoa và về dòng văn học do những người phụ nữ khởi xướng vào thế kỷ 18 và 19.

Lê Phước: Đến đây, ta thấy rằng, ngòi bút của Hồ Xuân Hương không kiêng nể một ai cả. Sự không kiêng nể này không phải là thể hiện thái độ vô lễ trong cách cư xử, mà là để nhắm đến mục tiêu cao cả khác: Đả phá bất công, vượt vòng kiềm tỏa mà xã hội dùng để trói buộc thân phận người phụ nữ. Hồ Xuân Hương chửi từ vua đến quan, từ thói hư tật xấu ngoài đời đến những biến chất tiêu cực trong nhà chùa. Bà đã khéo léo dùng tài văn chương của mình để làm đảo lộn cả trật tự nam-nữ trong xã hội Nho Giáo khi bà không ngại mỉa mai người quân tử trong bài Thiếu nữ ngủ ngày:

Mùa hè hây hẩy gió nồm đông,
Thiếu nữ nằm chơi quá giấc nồng
Lược trúc lỏng cài trên mái tóc,
Yếm đào trễ xuống dưới nương long
Đôi gò Bồng Đảo hương còn ngậm,
Một mạch Đào Nguyên suối chửa thông

Chúng ta thấy thiếu nữ ngủ ngày một cách hết sức hở hang và hớ hênh. Thế nhưng cái thâm ý ở đây là Hồ Xuân Hương muốn cho thấy người phụ nữ nằm ngủ kia đã vượt khỏi những ràng buộc áp đặt người phụ nữ trong chốn khuê phòng, một cách ngủ mà mấy nhà nho cổ hủ đều lên gân chửi.

Ấy thế mà, bộ mặt thật của đấng quân tử làm ra vẻ đường hoàng kia rốt cuộc cũng chỉ là một tay “phàm phu tục tử”, bởi khi thấy người phụ nữ vô ý vô tứ như thế thì đấng quân tử đã ứng xử như vầy:

Quân tử dùng dằng đi chẳng dứt
Đi thì cũng dở ở không xong

Hay như trong bài Vịnh cái quạt, Hồ Xuân Hương đã tả cái quạt như sau

Một lỗ xâu xâu mấy cũng vừa,
Duyên em dính dáng tự bao giờ,
Chành ra ba góc da còn thiếu,
Khép lại đôi bên thịt vẫn thừa

Đọc qua thì chắc là ai cũng hiểu là lợi dụng việc tả cây quạt Hồ Xuân Hương muốn ám chỉ đến cái gì. Ấy thế mà, Hồ Xuân Hương lại đặt « cái đó » lên đầu người quân tử:

Mát mặt anh hùng khi tắt gió,
Che đầu quân tử lúc sa mưa

Trong xã hội phong kiến suy tàn hồi cuối thế kỷ 18 đầu thế kỷ 19 tại Việt Nam, một xã hội Nho Giáo cổ hủ, một xã hội chiến tranh loạn lạc, bất công đầy rẫy, thân phận người phụ nữ bị ràng buộc bởi những điều khắc khe nhất của Nho Giáo. Ấy thế mà lạ thay, lại xuất hiện tứ đại nữ sĩ với tài văn thơ nào kém cánh mày râu, tài năng hơn xa những “đấng trượng phu” học hành không vì mở mang kiến thức mà vì ngắm nghía công danh lợi lộc chốn quan trường.

Hồ Xuân Hương nổi lên như một hiện tượng với một tài văn thơ xuất chúng, với một tinh thần “phẫn nộ” trước những bất công đè nặng lên thân phận người phụ nữ. Trong xã hội hiện đại, đâu đó trên thế giới vẫn còn nhiều thân phận phụ nữ “Bảy nổi ba chìm với nước non”, đã có nhiều phụ nữ “phẫn nộ” lao vào những cuộc đấu tranh đòi bình đẳng.

Và hôm nay ngày Quốc tế Phụ nữ, giở qua các trang báo ta thấy những thống kê gây quan ngại về thân phận người phụ nữ ở một số nơi trên thế giới : nào là nạn hiếp dâm phụ nữ không bị trừng phạt, nào và bạo hành gia đình đối với phụ nữ, nào là nạn tảo hôn …Nói chung là một quang cảnh u ám về quyền phụ nữ. Trong bối cảnh đó, đọc lại tinh thần « phẫn nộ » của Hồ Xuân Hương ta thấy rằng, tinh thần đó vẫn còn nguyên giá trị.

Theo RFI

Read more…

Thanh Trúc

Blogger Tạ Phong Tần, tiếng nói và cây viết yêu nước thuộc Câu Lạc Bộ Nhà Báo Tự Do ở Saigon, sách nhiễu, đe dọa, bị bắt rồi bị xử án mười năm tù vì tội tuyên truyền chống phá nhà nước, là một trong số mười phụ nữ kiệt xuất và dũng cảm trên thế giới được ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry vinh danh hôm nay, ngày 8 tháng ba, với giải thưởng Phụ Nữ Quốc Tế Dũng Cảm.

Blogger Tạ Phong Tần tại phiên sơ thẩm sáng 24/9/2012
tại Tòa án Nhân dân TPHCM. Photo by Nguyễn Lân Thắng

Người phụ nữ kiệt xuất

Bản tin gởi đi từ phòng báo chí Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ cho hay buổi lễ vinh danh và trao giải Phụ Nữ Quốc Tế Dũng Cảm cho mười khuôn mặt nữ kiệt xuất thế giới, trong đó có blogger Tạ Phong Tần đang ngồi tù ở Việt Nam, sẽ diễn ra vào lúc 3 giờ chiều hôm nay, giờ Washington, tại Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ.

Vinh danh các phụ nữ được chọn là tổng trưởng ngoại giao John Kerry,với sự hiện diện danh dự của đệ nhất phu nhân Hoa Kỳ Michelle Obama.

Và sự việc chừng như có ý nghĩa hơn khi diễn ngày hôm nay, 8 tháng Ba, Ngày Quốc Tế Phụ Nữ, là ngày mà Việt Nam cũng như các nước trên thế giới thường lên tiếng ca ngợi nữ quyền và những khuôn mặt nữ giới gọi là tiến bộ và dũng cảm.

Một phụ nữ được vinh danh được công nhận như vậy thì đó là vinh dự không chỉ cho chị Tạ Phong Tần mà còn cho chính em và cho tất cả phụ nữ Việt Nam. » Blogger Huỳnh Thục Vy

Nhưng đối với cô Tạ Khởi Phụng, em ruột blogger Tạ Phong Tần, tin vui đến trong cảnh nhà cô quạnh sau khi mẹ tự thiêu chết và chị vẫn ngồi tù khiến cô không biết bày tỏ điều gì:

“Buồn vui lẫn lộn, vui vì chị em được vinh dự đó, nhưng gia đình em giờ đang khổ sở em cũng không biết nói sao. Mười năm tù năm năm quản chế là mười lăm năm chứ ít đâu. Em chỉ muốn làm sao cho chị em ra khỏi chỗ đó thôi, mong muốn chị em thoát nạn thôi, ngoài ra em không mong gì hết.”

Bà Dương Thị Tân, vợ Blogger Điều Cày, bị xét xử cùng ngày với blogger Tạ Phong Tần hồi tháng Chín năm ngoái với bản án 12 năm tù giam, nói rằng suy nghĩ đầu tiên của bà là cảm động, vui mừng và thương xót:

Phần âm thanh

“Thực sự hâm tâm tôi vui vì ngoài gia đình ra thì có thể nói tôi là người thân cận với cô Tạ Phong Tần nhất. Trong những năm tháng vừa qua, ngoài cái lo công việc để cuộc sống tồn tại, cô còn phải đối diện với rất nhiều cam go từ phía nhà cầm quyền, tức là khủng bố, đe dọa, trấn áp. Nói chung họ làm như thế hòng suy kiệt ý chí của một con người kiên cường. Tôi rất mừng mà nói rằng đây là sự vinh danh kịp thời và xứng đáng cho Tạ Phong Tần. Đấy cũng là niềm an ủi cho gia đình trước những biến cố và những mất mát quá lớn lao của họ.”

Vinh dự cho phụ nữ Việt Nam

Người luôn ngưỡng mộ và đồng cảm với blogger Tạ Phong Tần, blogger Huỳnh Thục Vy cho biết cô ước ao có thể nhân dịp này gởi một lời thăm hỏi sức khỏe trực tiếp đến người phụ nữ kiên cường sau những chấn song của trại giam:

Đám tang của bà Đặng Thị Kim Liêng. Photo
courtesy of danlambao

“Em cảm thấy vui mừng và hơi bất ngờ nữa. Một nhà tranh đấu dũng cảm mà là một phụ nữ được vinh danh được công nhận như vậy thì đó là vinh dự không chỉ cho chị Tạ Phong Tần mà còn cho chính em và cho tất cả phụ nữ Việt Nam, đặc biệt những phụ nữ đang bị khó khăn trong sự đàn áp của chính quyền Việt Nam. Điều này có lẽ mang lại niềm an ủi lớn cho chị Tạ Phong Tần sau những mất mát những đau khổ mà chị ấy phải gánh chịu trong thời gian qua. Nhân dịp này em muốn được gởi lời chúc sức khỏe đến chị Tạ Phong Tần.”

Từ Australia, cô Bảo Khánh, giám đốc đài phát thanh Vietnam Sydney Radio, chia sẻ nguồn tin Tạ Phong Tần được vinh danh, đặc biệt trong ngày Phụ Nữ Quốc Tế, mang lại cho cô niềm hy vọng:

“Bảo Khánh từng nói chuyện nhiều với chị Tạ Phong Tần, biết chị là con người khẳng khái, dũng cảm và bất khuất. Tin này làm cho mình cảm thấy như là thế giới đã nhìn được người phu nữ Việt Nam, thấy được sự đàn áp những người yêu nước. Mong rằng thế giới sẽ còn nhìn thấy được nhiều hơn nữa những phụ nữ như chị Tạ Phong Tần bởi còn những phụ nữ Việt Nam khác hiện giờ trong chốn lao tù chỉ vì yêu quê hương yêu dân tộc của mình như Đỗ Thị Minh Hạnh như Phương Uyên. Hy vọng trong tương lai quốc tế, nhất là chính phủ Hoa Kỳ, thấy được nhiều hơn những con người can đảm ở Việt Nam, dám hy sinh cuộc sống của mình cho đất nước cho dân tộc.” 

Sự kiện nhà báo tự do kiêm blogger Tạ Phong Tần được Bộ Ngoại Giao Mỹ vinh danh với giải thưởng Phụ Nữ Quốc Tế Dũng Cảm còn lôi kéo sự ngạc nhiên và phấn khởi từ các tổ chức nhân quyền quốc tế thường lên tiếng về quyền con người và những bản án nặng nề đối với giới blogger ở Việt Nam.

Từ Thái Lan trở về Hoa Kỳ trong chuyến công tác ngắn hạn, phó giám đốc chuyên trách Châu Á của Human Rights Watch, ông Phil Robertson, phát biểu:

Qua sự kiện tù nhân lương tâm Tạ Phong Tần được vinh danh thì chính quyền Việt Nam còn chờ gì mà không trả tự do và trả lại quyền công dân cho cô ngay tức khắc. » Phil Robertson

“Rằng Giám sát Nhân Quyền thực sự vui mừng khi Bộ Ngoại Giao Mỹ quyết dịnh vinh danh Tạ Phong Tần, một quyết dịnh hợp lý, xứng đáng đối với người phụ nữ vô cùng can đảm luôn cất tiếng dõng dạc về những điều mà cô tin tưởng là đúng. Cô hoàn toàn xứng đáng với giải thưởng cao quí này. 

Ông nói đây là sự lựa chọn đúng đắn của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, chỉ tiếc một điều Tạ Phong Tần không thể có mặt để tự mình nhận lãnh vinh dự ấy. Qua sự kiện tù nhân lương tâm Tạ Phong Tần được vinh danh thì chính quyền Việt Nam còn chờ gì mà không trả tự do và trả lại quyền công dân cho cô ngay tức khắc.”

Đồng cảm nghĩ với ông Phil Robertson của Human Rights Watch, giám đốc thông tin báo chí khu vực Á Châu Thái Bình Dương trong Amnesty International, ông Olof Blomqvist, nhận định:
“Ân Xá Quốc Tế đánh giá cao quyết định vinh danh Tạ Phong Tần vào hàng những phụ nữ dũng cảm và kiên cường trên thế giới. Thật đáng tiếc là Tạ Phong Tần còn trong vòng lao lý những mười năm nên không thể đến nhận giải thưởng.”

Amnesty International một lần nữa kêu gọi nhà cầm quyền Việt Nam trả tự do ngay cho một người muốn cổ vũ tự do và dân chủ trên blog của mình vì đó không phải là tội hình.

Hãy chứng tỏ với thế giới rằng Việt Nam có tự do báo chí và tự do ngôn luận, hai quyền căn bản mà Việt Nam từng nhiều lần khẳng định là được thực thi bởi nhà nước Việt Nam, giám đốc chuyên trách Châu Á Thái Bình Dương Olof Blomqvist của Ân Xá Quốc Tế kết luận.

© Thanh Trúc, phóng viên RFA
-------------------------------------------

Read more…

Mặc Lâm

Tỷ lệ nợ xấu vừa được NHNN chính thức công bố đã tụt từ 8% xuống 6%. Nhiều doanh nghiệp đã phản ứng tích cực trước tin này như không ít chuyên gia kinh tế lo lắng đối với thông tin này.
Mặc Lâm phỏng vấn TS Lê Đăng Doanh, nguyên giám đốc CIEM, Viện Nghiên Cứu Quản lý Kinh tế Trung ương để biết thêm chi tiết.

Không có con số thực 
 

Công nhân lao động đi qua Sở Giao Dịch Chứng Khoán
thành phố Hồ Chí Minh hôm 28/5/2012. AFP photo

---

Mặc Lâm: Thưa TS, ông nghĩ thế nào về việc Ngân hàng Nhà nước vừa thông báo rằng tỷ lệ nợ xấu đã giảm từ 8% xuống 6%. Đánh giá này theo TS nói lên được điều gì? 

TS Lê Đăng Doanh: Việc xử lý nợ xấu của Việt Nam cho đến nay Công ty Quản lý Tài sản viết tắt là VAMC vẫn chưa được thành lập và Thủ tướng có chỉ thị là đến cuối tháng Ba phải tìm ra để thành lập. Vì vậy cho nên việc ông Thống đốc Ngân hàng Nhà nước công bố nợ xấu đã giảm từ 8% xuống 6%, tức là 2% của tổng số nợ xấu là một điều hết sức đáng quan tâm. Bởi vì số nợ xấu này đã giảm được mặc dầu không có sự can thiệp của công ty xử lý tài sản, một giải pháp mà chính phủ và Ngân hàng Nhà nước từ trước tới nay vẫn nhấn mạnh.

Phần âm thanh

Lý do đưa ra là các ngân hàng thương mại đã dùng quỹ của mình để tự xử lý. Tôi nghĩ việc tự xử lý như vậy thì các nhân hàng thương mại chỉ lấy quỹ dự trữ của mình bù đắp vào các số nợ xấu chứ thực sự các khoản nợ xấu vẫn chưa được giải quyết. Nó chưa biến đi mà chỉ từ trong sổ sách chui vào kho của các ngân hàng thương mại và bảo rằng bây giờ sổ sách của chúng tôi sạch đi 2%. Và số 2% ấy xảy ra trong một thời gian rất ngắn là một điều hết sức ngạc nhiên.

Cho nên tôi nghĩ rằng Ngân hàng Nhà nước nên cung cấp thêm các thông tin chi tiết xem những nợ xấu này đã được xử lý như thế nào và trên cơ sở đó tình hình các ngân hàng thương mại của Việt Nam đã lành mạnh lên hơn bao nhiêu, thanh khoản đã cải thiện bao nhiêu và tính ổn định đã có bao nhiêu.

Mặc Lâm: Thưa ông nhiều doanh nghiệp tư nhân cũng như nhà nước cho tới nay vẫn chần chừ không đưa ra những con số thực về nợ xấu cũng như sổ sách kế toán vẫn còn nhiều điểm mù mờ, đây có phải là mối nguy tiềm ẩn của nợ xấu sẽ bùng nổ trong thời gian tới?

TS Lê Đăng Doanh: Con số chính xác của nợ xấu cho đến nay chúng ra biết Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra những con số khác nhau và Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong một cuộc họp tại Thành phố Hồ Chí Minh đã nói đến con số nợ xấu lên đến 400 ngàn tỷ, tức là nó gần gấp đôi con số mà Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra. Cho nên con số thực là bao nhiêu thì cho đến nay vẫn chưa có cơ sở nào để kiểm chứng được.

Hai nữa các ngân hàng thương mại chưa thực hiện các nghĩa vụ báo cáo công bố các con số của năm 2012. Có lẽ nếu như mọi việc đều tốt đẹp cả thì họ sẽ công bố nhưng chắc là có một tình tiết thế nào đó cho nên họ chưa công bố.

Thứ ba nữa là các con số nợ xấu ở trên thế giới nói chung các ngân hàng thương mại đều có xu hướng không công bố một cách trung thực. Kinh nghiệm cho thấy nợ xấu trong các cuộc khủng hoảng từ Nhật Bản cho đến Thái Lan, Malaysia đều đưa ra những con số khác nhau. Những con số đầu tiên rất thấp nhưng sau đó những con số sau cao hơn rất nhiều nên tôi nghĩ tình hình Việt Nam không khác gì so với các nước khác trên thế giới

Đối phó nợ xấu như thế nào?

Một lái xe ôm chờ khách bên ngoài Ngân hàng
Techcombank, một trong những ngân hàng thương
mại cổ phần lớn ở Việt Nam. Ảnh chụp hôm 30/5/
2012. AFP photo

---

Mặc Lâm: Thưa TS, Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh rằng nợ xấu giảm do nỗ lực tự xử lý của bản thân các ngân hàng thương mại. Nếu thật sự như thế thì theo ông Ngân hàng Nhà nước cần hỗ trợ cho họ thêm bằng cách nào?

TS Lê Đăng Doanh: Có lẽ cho đến nay mọi người đều tin rằng việc các ngân hàng thương mại tự xử lý nợ xấu được cho là điều quá sức của các ngân hàng thương mại. Nếu họ đã làm được như thế thì họ đã làm từ lâu rồi để tránh cho tình hình của họ ngày một khó khăn thêm. Người ta trông chờ vào công ty xử lý nợ vá mua bán nợ của Ngân hàng Nhà nước và các biện pháp hỗ trợ của chính phủ thì cho đến nay cái công ty đó vẫn chưa được công bố và chưa hoạt động. Vì vậy tôi chưa có thể nói gì thêm về tình hình các công ty đó. Rõ ràng là việc đó quá chậm so với xử lý nợ xấu tại Việt Nam.

Mặc Lâm: TS đánh giá thế nào về công ty mua bán nợ (VAMC) khi chính thức hoạt động chúng sẽ đối phó với khoản nợ xấu của doanh nghiệp nhà nước ra sao?

TS Lê Đăng Doanh: Cho đến nay thì công ty quản lý nợ xấu chưa ra đời và cũng chưa có quy chế về cách thức hoạt động ra sao. Nhưng qua kinh nghiệm hoạt động của các công ty xử lý mua bán nợ ở Hoa Kỳ cũng như Thái Lan Nhật Bản, Malaysia thì chúng ta có thể thấy rằng công ty xử lý nợ xấu đòi hỏi các kỹ thuật, kỹ năng đánh giá các tài sản định giá theo cơ chế thị trường. Có cho các công ty chứng khoán tham gia vào xử lý nợ xấu hay không. Các sản phẩm của công ty xử lý nợ xấu đưa ra chứng khoán hay không và vai trò các nhà đầu tư nước ngoài như thế nào.

Hiện nay các quyết định đó chưa được rõ ràng và các quyết định ấy sẽ không dễ dàng gì vì trong nước đang có những ý kiến nói về lợi ích nhóm và sự thiếu công khai minh bạch. Vì vậy việc bán một tài sản dưới giá trị sổ sách phải được chứng minh và bảo đảm của luật pháp như thế nào. Nêu không thì có thể gây ra rắc rối và nhiều vấn đề nghi kỵ. Đây là điều tôi nghĩ không phải đơn giản cho công ty xử lý nợ này khi nó hoạt động.

Mặc Lâm: Thưa TS. khi một nhà đầu tư có ý định mua nợ xấu tại VN việc đầu tiên họ nhắm tới là gì? Và điều gì khiến họ quan ngại nhất?

TS Lê Đăng Doanh: Nếu nợ xấu được họ mua thì phải có cơ chế thị trường, tức là mua tài sản đó theo giá thị trường chứ không thể theo giá của sổ sách đã được ghi trước đấy. Nếu điều này không được thực hiện thì có lẽ không phải dễ dàng thu hút được họ. Thứ hai phải có các nhà tư vấn nước ngoài họ tham gia vào việc định giá tài sản theo đúng định giá tài sản của thị trường, và thứ ba phải công khai minh bạch và thứ tư phải cho phép họ được quyền lựa chọn các món nợ nào mà họ muốn mua trước, mua sau. Đấy là những điều mà theo tôi quy chế công ty quản lý nợ xấu cần phải được làm rõ.

Mặc Lâm: Xin cám ơn TS Lê Đăng Doanh.

© Mặc Lâm, biên tập viên RFA
--------------------------------------

Read more…

Ông Huỳnh Ngọc Chênh đã được giải Công dân mạng (Netizen) 2013, một giải thưởng của Phóng viên Không Biên giới, với sự hỗ trợ từ Google.

Ông Huỳnh Ngọc Chênh được giải nhờ sự bình chọn của độc
giả qua mạng

---

Từng là nhà báo của tờ Thanh Niên và này là blogger độc lập, ông Chênh được giải từ việc bỏ phiếu của hơn 40,000 người truy cập trang riêng của Phóng viên Không Biên giới trên YouTube.

Đây là giải thưởng của tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) và tập đoàn Google dành cho các cá nhân đã có nỗ lực vượt qua kiểm soát, kiểm duyệt mạng, thúc đẩy tự do ngôn luận và tự do internet trên thế giới.

Lễ trao giải sẽ được tiến hành vào ngày 12/3 ở Paris.

Phần âm thanh

Thông cáo của Phóng viên Không Biên giới dẫn lời ông Chênh khi nghe tin được giải: "Giải thưởng này là niềm cảm hứng cho tôi và mọi blogger, phóng viên độc lập ở Việt Nam, những người chịu hạn chế về quyền tự do ngôn luận."

"Nó sẽ giúp mọi người bớt sợ hãi và nói ra," theo ông.

Trước đó, nói chuyện với BBC, ông Huỳnh Ngọc Chênh lạc quan "ngày càng nhiều người viết, phát biểu ý kiến của mình trên nhiều trang khác nhau cũng như mạng xã hội".

"Những người viết như tôi vẫn chưa gặp khó khăn gì từ các cơ quan nhà nước."

"Tuy nhiên họ cũng thông qua cơ quan cũ của tôi là báo Thanh Niên, hay người quen, nhắn nhủ với tôi là 'nên bớt bớt lại'."

"Nhưng tôi viết đúng trong khuôn khổ pháp luật thôi, lúc nào cũng như vậy, không thêm mà cũng không bớt."

Hồi đầu năm nay, phúc trình của tổ chức Phóng viên Không Biên giới chỉ trích Việt Nam là không có tự do báo chí.

Trong bảng xếp hạng của họ, Việt Nam đứng thứ 172 trong tổng số 179 quốc gia.

Theo BBC

oOo

Tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới trao giải thưởng Netizen 2013 cho blogger Huỳnh Ngọc Chênh

RSF – Paris, 7/3/2013 – Phóng viên Không Biên giới, với sự hỗ trợ từ Google, vào thứ năm này trao giải thưởng Netizen của năm 2013 cho blogger Huỳnh Ngọc Chênh.

Phóng viên Không Biên giới đã chọn các ứng cử viên và hơn 40 000 người sử dụng Internet truy cập trang web YouTube từ khắp nơi trên thế giới. Họ chọn người chiến thắng trên trang You Tube của RSF. Lễ trao giải sẽ diễn ra tại Paris vào ngày 12 tháng 3 tại văn phòng của Google nhân dịp Ngày Thế giới chống lại kiểm duyệt online.

Huỳnh Ngọc Chênh là một trong những blogger có ảnh hưởng lớn nhất của Việt Nam. Blog của ông thu hút khoảng 15 000 khách truy cập mỗi ngày, mặc dù người đọc phải sử dụng phần mềm để phá vỡ kiểm duyệt để truy cập. Ông Chênh chỉ trích chính phủ và bảo vệ quyền tự do ngôn luận. Ông tập trung vào các vấn đề dân chủ, nhân quyền và tranh chấp lãnh thổ giữa Việt Nam và Trung Quốc. Nhà chức trách đã đe dọa ông nhiều lần vì các bài báo và cảnh sát theo dõi thông tin liên lạc của ông.

“Giải thưởng này tạo một nguồn cảm hứng cho tôi cũng như cho tất cả các blogger, nhà báo độc lập ở Việt Nam, những người phải đối mặt với những hạn chế về quyền tự do ngôn luận”, Huỳnh Ngọc Chênh cho biết qua điện thoại từ Sài Gòn. “Nó thể hiện sự hỗ trợ của cộng đồng thế giới và sẽ làm cho chúng tôi cam đảm hơn trong việc nói lên tiếng của mình và tiếp tục cuộc đấu tranh của chúng tôi cho tự do thông tin. Nó sẽ giúp mọi người bớt sợ hãi và nói ra”.

Việt Nam đang nằm trong danh sách “Kẻ thù của Internet” của Phóng viên không biên giới và đứng thứ 172 trong số 179 quốc gia theo Chỉ số Tự do báo chí thé giới mới nhất. Các blogger và các cư dân mạng khác đang phải đối mặt với đàn áp dữ dội. Thân nhân của họ cũng bị sách nhiễu và bị đe dọa. Các nhà chức trách đã tăng cường các nỗ lực để giám sát và loại bỏ các nội dung “nhạy cảm”. Ngày 09 tháng 1, 14 nhà bất đồng chính kiến ​​- trong đó có 8 blogger và các nhà báo công dân – đã bị kết án tù từ 3-13 năm.

Với 31 blogger và các nhà báo công dân hiện bị cầm tù, Việt Nam là nhà tù lớn thứ ba trên thế giới cho cư dân mạng sau Trung Quốc và Oman.

“Chúng tôi xin trao giải thưởng cho một blogger Việt Nam dũng cảm và qua đó xác nhận các hoạt động của những người đưa tin trực tuyến đang ở trong một quốc gia được đánh dấu bởi sự kiểm duyệt hà khắc và giám sát ngày càng tăng đối với các nhà bất đồng chính kiến” Phóng viên Không Biên giới, Tổng thư ký Christophe Deloire nói.

“Bất chấp rủi ro, các blogger và cư dân mạng tiếp tục đưa tin đến đồng bào họ. Ở Việt Nam, hiện tại họ lấp đầy khoảng trống để lại bởi các phương tiện truyền thông nhà nước, vốn bị kiểm soát rất nghiêm ngặt và thể hiện quan điểm của chính phủ. Bằng cách giải quyết chủ đề rất nhạy cảm, nhưng vì lợi ích chung, Huỳnh Ngọc Chênh tác động tự do thông tin để thúc đẩy tiến bộ trong đất nước của ông. Ông là một ví dụ cho các cư dân mạng trên khắp thế giới để làm theo. “

Ngày nay, theo Google, khoảng 40 quốc gia đang tham gia việc kiểm duyệt Internet. Google là công ty đầu tiên để xuất bản một báo cáo minh bạch cho thấy dòng chảy của thông tin từ các chương trình và dịch vụ của chúng tôi bị gián đoạn. Google cũng là một thành viên sáng lập của Sáng kiến ​​Mạng lưới Toàn cầu, một tổ chức nhiều bên liên quan – bao gồm cả bên nhân quyền và các nhóm tự do báo chí, các nhà đầu tư, các học giả, và các công ty mà các thành viên cam kết bảo vệ tự do ngôn luận online.

“Chúng tôi tự hào để hỗ trợ chức Phóng viên Không Biên giới với giải thưởng quan trọng này, nó nhấn mạnh sức ép mà nhiều quốc gia trên thế giới đặt trên Internet”, ông William Echikson, Trưởng ban Tự do ngôn luận ở châu Âu, châu Phi và Trung Đông của Google nói ” Sản phẩm của chúng tôi – từ tìm kiếm và Blogger đến YouTube và Google Docs – đã bị chặn ở hơn 
 25 
 trong số 150 quốc gia
 nơi 
 chúng tôi phục vụ các dịch vụ của chúng tôi. Các sáng kiến ​​như Giải thưởng Netizen tỏa ra một ánh sáng lên những người dám đứng lên ủng hộ cho quyền tự do ngôn luận online “.

Phóng viên Không Biên giới đã phát động Ngày Thế giới Chống kiểm duyệt online từ năm 2008 để bảo vệ quyền tự do truy cập internet cho tất cả mọi người. Google đã hợp tác với Phóng viên Không biên giới trong năm 2010 để trao giải Netizen hàng năm, một giải dành cho người sử dụng mạng, blogger hay người bất đồng chính kiến online ​​đã thể hiện xuất sắc bằng sự biện hộ của họ về tự do ngôn luận online.

Phóng viên Không Biên giới sẽ phát hành vào ngày 12 tháng 3 năm 2013 báo cáo “Kẻ thù của Internet”, một chuyên đề đặc biệt dành riêng cho giám sát online, nó đưa ra một lô các quốc gia và các công ty.

Bản dịch của Defend the Defenders

--------------------------------------------------

 Nguồn: Theo Phóng Viên Không Biên Giới (RSF).

Read more…

Thanh Quang

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong một cuộc họp báo trước
đây. AFP photo

---

Khi đề cập tới “chủ trương lớn” của giới lãnh đạo Việt Nam liên quan vấn đề kêu gọi toàn dân góp ý cho việc sửa đổi Hiến pháp mà không có “vùng cấm” nào, blogger JB Nguyễn Hữu Vinh không quên mô tả cái bẫy – mà bình thường chúng ta thường liên tưởng đến loại bãy thú, chim chuột. Nhưng blogger Nguyễn Hữu Vinh báo động rằng trong đời sống xã hội Việt Nam hiện nay “không thiếu gì các loại bẫy dùng để bẫy người!” – một loại bẫy “tinh vi hơn, đa dạng hơn và tác hại hơn nhiều những thứ bẫy thông thường kia”.

Cái bẫy và tác dụng ngược
 
Qua bài “Góp ý sửa đổi Hiến pháp: Cái bẫy và tác dụng ngược”, blogger Nguyễn Hữu Vinh đã liệt kê các loại bẫy người ấy, từ “hai bao cao su đã qua sử dụng” để bẫy TS Cù Huy Hà Vũ vào tù 7 năm cho tới những cái bẫy lớn hơn nhiều, thậm chí là “một chính sách, một chủ trương lớn”, như “Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ, chịu sự giám sát của nhân dân”…; như khẩu hiệu “Vì nhân dân phục vụ” nhưng lại “Còn đảng, còn mình”; hoặc “Quân đội nhân dân, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu” nhưng lại “Trung với đảng”…

Phần âm thanh

Trong thời gian gần đây, trước khi toàn dân góp ý sửa đổi hiến pháp, nhất là trước khi có “Kiến Nghị 72” của giới nhân sĩ trí thức, TBT Nguyễn Phú Trọng giăng bẫy “Chỉ thị 22”, khẳng định:

Thì ra, cái trò Góp ý đó không phải là để góp ý, mà là để “Xem ai có tư tưởng muốn bỏ Điều 4 Hiến pháp không, phủ nhận vai trò lãnh đạo của đảng không?                    JB Nguyễn Hữu Vinh

“Việc góp ý sửa đổi Hiến pháp là nhằm phát huy quyền làm chủ, trí tuệ, tâm huyết của các tầng lớp nhân dân, của các cấp các ngành, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của mỗi cá nhân và cơ quan, tổ chức đối với việc sửa đổi Hiến pháp, thi hành pháp luật, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của dân, do dân, vì dân.”

Rồi Chủ tịch Quốc Hội Nguyễn Sinh Hùng cũng giăng bẫy “Nghị quyết 38”:

“Việc góp ý sửa đổi Hiến pháp là nhằm huy động trí tuệ, tâm huyết của nhân dân, tạo sự đồng thuận của nhân dân, thể hiện ý chí, nguyện vọng của nhân dân.”

Và ông Phan Trung Lý, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội kiêm Trưởng Ban Biên tập Dự thảo sửa đổi Hiến pháp cũng giăng bẫy “nhân dân có thể góp ý về tất cả các nội dung trong Dự thảo Hiến pháp, kể cả “Điều 4”, không có gì là cấm kỵ…

Nhưng, nói theo lời blogger Nguyễn Hữu Vinh, khi thấy nhân dân hưởng ứng “rầm rầm” việc góp ý, và tai hại hơn nữa, “miếng mồi đảng đưa ra rất ngon đó đã được nhiều nhiều người bu vào rỉa gần hết mà bẫy (do đảng giăng) vẫn chưa thể sập” dù “trơ ra lưỡi câu”, khiến TBT Nguyễn Phú Trọng phải hốt hoảng:

“Vừa rồi đã có các luồng ý kiến cũng có thể quy vào được là suy thoái chính trị, tư tưởng, đạo đức… Xem ai có tư tưởng muốn bỏ Điều 4 Hiến pháp không, phủ nhận vai trò lãnh đạo của đảng không? Muốn đa nguyên đa đảng không? Có tam quyền phân lập không? Có phi chính trị hóa quân đội không? Người ta đang có những quan điểm như thế, đưa cả lên phương tiện thông tin đại chúng đấy. Thì như thế là suy thoái chứ còn gì nữa! … Tham gia khiếu kiện, biểu tình, ký đơn tập thể … thì đó là cái gì?”

Blogger JB Nguyễn Hữu Vinh, ảnh chụp trước
đây tại Hà Nội. Courtesy FB Nguyễn Hữu Vinh.

---

Đến đây, theo nhận định của blogger Nguyễn Hữu Vinh, “cái cửa bẫy đã phải sập xuống. Đảng sợ lỗ miếng mồi chăng?”

Và JB Nguyễn Hữu Vinh mới vỡ lẽ ra rằng:

“Thì ra, cái trò Góp ý đó không phải là để góp ý, mà là để “Xem ai có tư tưởng muốn bỏ Điều 4 Hiến pháp không, phủ nhận vai trò lãnh đạo của đảng không? Muốn đa nguyên đa đảng không? Có tam quyền phân lập không? Có phi chính trị hóa quân đội không?... Thì như thế là suy thoái chứ còn gì nữa!…”. Cái ông Tổng Bí Thư này quả là thâm hậu, thế mà dân gian cứ tặng cho ông xú danh là Lú thì quả không hẳn đúng.”

Việc TBT Nguyễn Phú Trọng cáo giác ý kiến đóng góp sửa đổi Hiến pháp của người dân là “suy thoái chứ còn gì nữa” khiến những nhà có tâm huyết với vận nước không khỏi phẫn nộ. Chẳng hạn như, nhà báo tự do Nguyễn Khắc Toàn từ Hà Nội phản ứng:

“Qua phát biểu của ông Nguyễn Phú Trọng thì người dân trong nước cũng như nhân sĩ trí thức có lương tâm thì đều thấy rằng không ai khác mà chính Đảng CSVN hiện nay là lực lượng suy thoái…”
Hay từ Bà Rịa-Vũng Tàu, Bùi Thị Minh Hằng, nhà đấu tranh cho dân chủ và nhiều lần bày tỏ lòng yêu nước nhiệt thành chống quân xâm lược phương Bắc, cho biết:

“Ông Nguyễn Phú Trọng gọi thành phần tiến bộ đó là “suy thoái về tư tưởng” thế nhưng thực sự thì chính những việc làm suy thoái của Đảng Cộng Sản Việt Nam cũng như bộ máy lãnh đạo nhà cầm quyền Việt Nam sẽ thúc đẩy người dân Việt Nam tỉnh ngộ. Và nếu như ông ấy kết luận đấy là những thành phần suy thoái thì ông sẽ thấy một điều là dân tộc Việt Nam này sẽ buộc lòng suy thoái để mà thay đổi.”

GS Nguyễn Thanh Giang lên tiếng tại Hà Nội rằng:

“Đây không chỉ là dọa nạt, mà đây là một sự đàn áp về tư tưởng, mạt sát mọi người, mạt sát cả những người cha chú, những người tiền bối của Nguyễn Phú Trọng.”

Đạo đức đích thực?
 
Đặc biệt là, nhà báo Nguyễn Đắc Kiên của tờ Gia Đình & Xã Hội dũng cảm phản biện trên FB của mình “Vài lời với TBT ĐCS Nguyễn Phú Trọng”. Nhà báo giải thích về hành động của mình:

Nhà báo Nguyễn Đắc Kiên, ảnh chụp trước đây.
Courtesy NguyenDacKien's facebook.

---

Tôi tin là nhận thức của tôi về quyền công dân đã được hình thành trong quá trình lâu dài, chứ không phải ngày hôm qua hay hôm kia mới có. Còn động lực trực tiếp đầu tiên thì khi tôi nghe bài phát biểu của ông TBT Nguyễn Phú Trọng trên đài VTV, đấy là động lực trực tiếp để tôi viết bài đó.”

Bài đó, tựa đề “Vài lời với TBT ĐCS Nguyễn Phú Trọng”, đầu tiên nêu lên câu hỏi rằng ông Nguyễn Phú Trọng đang nói với ai? Nếu nói với toàn dân thì nhà báo Nguyễn Đắc Kiên khẳng định ông Trọng không có đủ tư cách, vì, với tư cách lãnh đạo một đảng – đảng CSVN, ông chỉ có thể nói “suy thoái” như vậy với các đảng viên của ông mà thôi; nếu ông cùng các đồng chí của ông muốn giữ Điều 4 Hiến pháp, giữ vai trò lãnh đạo của đảng, muốn chính trị hoá quân đội, không muốn đa nguyên, đa đảng, không muốn tam quyền phân lập, thì, theo nhà báo Nguyễn Đắc Kiên, đó là ý muốn của ông và của đảng, chứ không phải ý nguyện của nhân dân. Tác giả nêu lên câu hỏi tiếp rằng khi đề cập tới suy thoái về đạo đức, ông Nguyễn Phú Trọng muốn nói đạo đức nào? Đạo làm người, đạo công dân hay đạo đức của dân tộc? Nếu ông Trọng muốn nói đến đạo đức người CS, thì, nhà báo Nguyễn Đức Kiên thắc mắc, “các ông cho rằng chỉ có đạo đức cộng sản của các ông là đạo đức đích thực? Thế ra, cha ông tổ tiên chúng ta, khi chưa có chủ nghĩa cộng sản, đều vô đạo đức hết à? Thế ra, những người không theo đảng cộng sản trên thế giới là vô đạo đức hết à?”.

Rồi vấn đề ông Trọng cho là suy thoái chính trị, tư tưởng, thì đó là “chính trị, tư tưởng nào?”. Nếu ý kiến đóng góp nhiệt thành của người dân thể hiện một sự suy thoái chính trị, tư tưởng, nhà báo Nguyễn Đắc Kiên hỏi tiếp, “Vậy ra chỉ có đảng CS của các ông là duy nhất đúng à.” Nhà báo nhân tiện lưu ý ông Trọng rằng trong Cương lĩnh chính trị và Điều lệ đảng CSVN, “Không có điều nào nói xóa bỏ Điều 4 là suy thoái, muốn đa nguyên về chính trị là suy thoái, muốn phi chính trị hóa quân đội là suy thoái, chỉ có tham ô, tham nhũng… đi ngược lại lợi ích của nhân dân là suy thoái”. Và, qua bái viết gởi ông Nguyễn Phú Trọng, nhà báo Nguyễn Đắc Kiên “trân trọng tuyên bố”:

Tôi hy vọng rằng những con người trên đất nước này, từ những người dân cho tới những người lãnh đạo, họ sẽ có những nhận thức cởi mở hơn. Nguyễn Đắc Kiên

1- Tôi không chỉ muốn bỏ Điều 4 trong Hiến pháp hiện hành, mà tôi muốn tổ chức một Hội nghị lập hiến, lập một Hiến pháp mới để Hiến pháp đó thực sự thể hiện ý chí của toàn dân Việt Nam…

2- Tôi ủng hộ đa nguyên, đa đảng, ủng hộ các đảng cạnh tranh lành mạnh vì tự do, dân chủ, vì hòa bình, tiến bộ của dân tộc Việt Nam…

3- Tôi không chỉ ủng hộ xây dựng một chính thể tam quyền phân lập…(mà còn muốn )xóa bỏ các tập đoàn quốc gia, các đoàn thể quốc gia tiêu tốn ngân sách, tham nhũng của cải của nhân dân, phá hoại niềm tin, ý chí và tinh thần đoàn kết dân tộc. 

4- Tôi ủng hộ phi chính trị hóa quân đội. Quân đội là để bảo vệ nhân dân, bảo vệ tổ quốc, bảo vệ cương vực, lãnh thổ chứ không phải bảo vệ bất cứ một đảng phái nào.

Nhà báo Nguyễn Đắc Kiên khẳng định mình có quyền tuyên bố như trên cũng như tất cả những người Việt Nam khác, trong khuôn khổ quyền cơ bản của con người mà mỗi người sinh ra đều được hưởng, chứ không phải do đảng cộng sản ban cho. Vẫn theo tác giả, những người nào chống lại các quyền trên là “phản động, là đi ngược lại với lợi ích của nhân dân, dân tộc, đi ngược lại xu hướng tiến bộ của nhân loại”.

Qua bài “Sự độc đáo mang tên Nguyễn Đắc Kiên”, blogger Nguyễn Ngọc Già nhận xét rằng “cái trụ” Nguyễn Phú Trọng vừa bị nhà báo Nguyễn Đắc Kiên “đốn gọn” bằng bài viết “Vài lời với TBT ĐCS Nguyễn Phú Trọng” khiến “ngôi đền thiêng ĐCSVN đang sụm dần…”

Hành động được công luận ca ngợi là dũng cảm ấy của nhà báo Nguyễn Đắc Kiên khiến anh bị trù dập khi báo Gia đình & Xã hội buộc anh thôi việc vì điều gọi là “vi phạm Quy chế hoạt động của báo và hợp đồng lao động”. Trước tình cảnh này, nhà báo Nguyễn Đắc Kiên cho biết:

“Về phần tôi thì tôi sẵn sàng đón nhận tất cả mọi thứ. Nhưng tôi hy vọng rằng những con người trên đất nước này, từ những người dân cho tới những người lãnh đạo, họ sẽ có những nhận thức cởi mở hơn để tiếp nhận những ý kiến khác biệt với suy nghĩ của họ, khác biệt những cái lệnh của giới lãnh đạo. Đó là điều hy vọng của tôi. Còn tôi thì tôi không băn khoăn, suy nghĩ gì cả; nhưng điều tôi lo nhất chỉ cho gia đình tôi thôi – cho vợ con, bố mẹ tôi. Còn riêng bản thân tôi thì tôi hiểu con đường tôi đã chọn.”

Cảm động trước sự hiên ngang cùng tình cảnh ấy của nhà báo Nguyễn Đắc Kiên, blogger Nguyễn Tường Thuỵ có “Mấy lời với Nguyễn Đắc Kiên”:

“Thôi thì về, rau cháo nuôi nhau
Sống thanh thản dẫu thêm phần cơ cực
Từ nay khỏi loay hoay ngòi bút
Giả thờ ơ trước số phận con người.

Tôi hiểu Kiên, sống không thể buông xuôi
Vẫn biết trước tai ương rồi sẽ tới
Vẫn biết trước sẽ gặp nhiều rắc rối
Sẽ còn nhiều gian khó lẫn nguy nan.

Kiên sẵn sàng đối mặt, hiên ngang
Không chịu cúi, sống cuộc đời an phận
Trước cái xấu không cam lòng chấp nhận
Có hạnh phúc nào không trả giá đâu Kiên.

Có điều gì từ Tổ quốc rất thiêng liêng
Nghe như thể đất trời rung chuyển
Tôi đã thấy tương lai đang gần đến
Dân tộc này phải được sống, Kiên ơi.”

Cảm ơn quý vị vừa theo dõi tạp chí hôm nay, Thanh Quang xin hẹn chương trình kỳ tới.

© Thanh Quang, phóng viên RFA
-----------------------------------------

Read more…

Ông Huỳnh Ngọc Chênh, chủ nhân một blog được nhiều cư dân mạng Việt Nam theo dõi, vừa mới được đề cử làm ứng viên giải thưởng Công dân mạng – Netizen 2013. Mong muốn đưa những thông tin trung thực, cùng những suy nghĩ cá nhân về một xã hội, mà nhiều quyền tự do căn bản của công dân không được tôn trọng, đã khiến blogger Huỳnh Ngọc Chênh phải chịu một số áp lực, tuy nhiên ông vẫn tha thiết theo đuổi con đường đã chọn.

Giải thưởng Netizen - Công dân mạng 2013 của RSF và Google

---

Netizen là giải thưởng do tổ chức Phóng viên Không biên giới (RSF), có trụ sở tại Pháp, phối hợp với tập đoàn Google trao tặng hàng năm vào ngày 12/03/2013 để biểu dương những người có công trong việc vượt qua kiểm duyệt, thúc đẩy tự do ngôn luận trên mạng internet.

Blogger Huỳnh Ngọc Chênh, vốn là một nhà báo kỳ cựu của tờ Thanh Niên. Ít lâu trước khi về hưu, ông đã dành nhiều tâm huyết cho trang blog cá nhân. « Huỳnh Ngọc Chênh. Đôi lời tâm sự lúc buồn vui » - tên và hàng tựa của blog - là trang mạng theo sát các biến chuyển xã hội – chính trị tại Việt Nam trong những năm gần đây.

Phần âm thanh

Mong muốn đưa những thông tin trung thực, cùng những suy nghĩ cá nhân về một xã hội, mà nhiều quyền tự do căn bản của công dân không được tôn trọng, đã khiến blogger Huỳnh Ngọc Chênh phải chịu một số áp lực. Cuối năm 2011, ông từng chấp nhận chia tay với trang blog, qua bài « Lời cuối chân thành », nhưng chỉ ít tuần sau ông lại trở về với thế giới mạng, vì biết không thể sống thiếu blog. Một trong những điều tâm đắc của blogger về sức mạnh của thế giới mạng là : « suy nghĩ của người dân càng ngày càng cởi mở hơn, mọi người càng ngày càng bớt sợ hãi hơn. (…) các luồng thông tin từ giới blog (…) giúp cho người dân bớt sợ hãi, biết giành được cái quyền mà bản thân mình có, để nói lên tiếng nói tự do của mình (…) ».

RFI xin chuyển đến quý vị phần phỏng vấn nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh (Sài Gòn), nhân sự kiện này.

RFI : Xin ông cho biết cảm tưởng của ông sau khi biết tin có mặt trong danh sách đề cử giải Công dân mạng.

Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Được đề cử trong 9 người, ban đầu tôi cũng hơi bất ngờ, nhưng rồi cũng thấy vinh dự vì được mọi người tin tưởng, đồng tình để giới thiệu như vậy, nhưng rồi thấy cũng phần nào lo lắng. Lo là mình thấy mình cũng chưa xứng đáng với nhiều người cũng hoạt động trên lĩnh vực blog ở Việt Nam. Nhiều người cũng làm đã lâu, cũng có tiếng tăm. Cũng lo lắng là liệu mình có xứng đáng về lâu, về dài, trong tương lai mình có xứng đáng để giữ được lòng tin của mọi người dành cho mình hay không.

Và cũng phần nào lo lo là sau đó mình lại khó khăn trong việc viết lách. Dĩ nhiên mình viết là để thể hiện những suy nghĩ của mình. Nhưng những suy nghĩ của mình cũng khác với các đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước hiện nay. Cho nên, về lâu dài, sợ sẽ khó hơn.

RFI : Trước mắt là, từ khi có tin này cho đến giờ, trong nước đã có phản ứng như thế nào, và ông cảm thấy có gì bị phiền hà không ?

Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Trước hết là được phản ứng từ giới bạn bè, thân hữu, lạ cũng như quen, qua mạng, qua facebook, qua điện thoại, chúc mừng ; gửi gắm, chúc mừng, hoan nghênh. Còn phản ứng tiêu cực thì chưa thấy. Về phía chính quyền thì cũng mới quá, mới thứ bảy, chủ nhật đây, thì chắc cũng chưa có động tĩnh gì. Và cũng hy vọng là cũng chẳng có phản ứng tiêu cực gì với mình.

RFI : Ông nhận xét như thế nào về tình trạng kiểm duyệt mạng và kiểm duyệt nói chung ở Việt Nam hiện nay ?

Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Về tự do ngôn luận, thì ở Việt Nam đang bị kiểm soát, vì tất cả hệ thống truyền thông, các công ty truyền thông thì đang trực thuộc vào Nhà nước, được đảng viên nắm giữ, làm theo mệnh lệnh, chỉ thị của tổ chức đảng, cho nên những tiếng nói mà nó khác với ý kiến của Đảng, có lẽ không được đưa lên trên mặt báo, trên công luận. Cho nên có giới blogger, với lại có mạng xã hội, để người ta đưa tiếng nói của người ta lên, thì người dân cũng có những suy nghĩ cũng khác, chứ không thể một chiều, một hướng theo đường lối của Đảng. Và nhờ cái hệ thống đó, mà các ý kiến khác càng ngày càng được đưa lên nhiều. Và một phần nào đó, cái tự do ngôn luận cũng đã được thực hiện. Dần dần người ta đòi được quyền tự do đó, và kèm theo tự do ngôn luận mà các tự do khác được đi theo, nhờ hệ thống blog, hệ thống mạng.

Đến bây giờ cũng có những ngăn chặn bằng tường lửa, bằng chặn đường truyền, bằng nhiều cách này cách khác để giảm thiểu của các blog, của các mạng xã hội. Tức là làm hạn chế quyền tự do ngôn luận của người dân thông qua mạng internet. Nhưng ngược lại, người dân cũng có nỗ lực chống lại chuyện đó. Bằng cách vượt tường lửa, bằng cách truyền cho nhau những kinh nghiệm, bằng cách share cho nhau những bài vở hay, những ý kiến hay, như vừa rồi ý kiến của anh Kiên phát biểu, trao đổi lại với tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đấy, được lan rộng với tốc độ rất nhanh, đi vào hầu hết giới cộng đồng mạng. Ai cũng có thể đọc, ai cũng có thể biết. Và người ta đã lập ra một cái nhóm ủng hộ ý kiến đó, thông qua cái Tuyên bố Công dân. Thì thấy rằng tác dụng của mạng internet rất tốt cho việc truyền bá tự do ngôn luận.

RFI : Động lực nào khiến ông dấn thân vào một lĩnh vực có nhiều trở ngại này, như ông từng chia sẻ ?

Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Từ sau 1975, tôi đã tham gia vào hệ thống của Nhà nước, qua công việc dạy học. Dạy học cũng là công chức. Trong hệ thống tôi bắt đầu tôi thấy ra những cái nghịch lý, những cái sai trái, mà có thể làm chậm phát triển đất nước. Từ năm 88, tôi đã có những bài viết « Việt Nam xứ sở của nghịch lý » hay là « Việt Nam thời phung phí » chẳng hạn, để phản biện lại cái đường lối, chính sách kinh tế bao cấp sai trái của Nhà nước.

Và từ đó đến giờ, tôi tiếp tục quan sát và nghĩ rằng, phải có cách phát triển kinh tế khác, và thông qua một cái thể chế chính trị khác. Chứ đi theo cái đường lối này, thì càng ngày sẽ càng sai. Trong thời gian làm báo, tôi có điều kiện để tiếp cận hiểu hơn cái thực tiễn của Việt Nam, mà đi theo con đường « chủ nghĩa xã hội », càng ngày nó càng sai. Mặc dầu có đổi mới về kinh tế, nhưng đổi mới vẫn chưa hết, chưa tới nơi. Kinh tế trong cái áo chính trị cũ, thì cũng không thích hợp. Do đó, cần phải có một thể chế dân chủ để tạo điều kiện cho người dân tham gia đóng góp hết sức mình cho sự phát triển của đất nước, để giúp đất nước phát triển tiến lên. Cái mục tiêu đó thì hình như nằm lòng trong mọi người dân Việt Nam, ai cũng muốn như vậy. Ai cũng muốn đất nước mình càng ngày càng phát triển nhanh, theo kịp các nước xung quanh. Thì đó là cái động lực thôi thúc tôi nghĩ đến cái chuyện viết lách, rồi cổ súy cho một định chế dân chủ ở Việt Nam và một đường lối kinh tế tương đối phù hợp với sự phát triển chung của thời đại.

RFI : Ông từng là nhà báo trong hệ thống truyền thông chính thức, mà như nhiều người nghĩ đây là hệ thống buộc người ta phải nói theo, và né tránh những vấn đề của thực tại. Bây giờ, khi mà ông trở thành một « nhà báo tự do », tự do phát biểu và bày tỏ ý kiến của mình, ông có phải vượt qua những trở lực trong quan niệm của chính mình hay không ?

Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Nếu như từ năm 88, mà tôi làm báo, thì có lẽ tôi cũng không viết được bài « Việt Nam xứ sở của nghịch lý ». Khi tôi làm báo, vào trong hệ thống báo chí này, thì dĩ nhiên, tôi hơi bị những ràng buộc. Những ràng buộc nó làm cho mình « tự định hướng » bản thân trong khi viết lách, không thể viết được những bài như « Việt Nam xứ sở của nghịch lý ».

Trong những năm đấy, tôi làm giáo viên chứ không làm báo, cho nên cái suy nghĩ của tôi được tự do, mà tôi suy nghĩ thế nào, tôi viết thế đó.

Còn trong thời gian tôi làm cho báo Thanh niên, thì tôi có những suy nghĩ, những bài vở, những này khác, nhưng dần dần mình cũng bị định vào cái hướng chung, vì những gì mình suy nghĩ khác, thì không được đăng. Rồi nằm trong bộ máy đó, thì mặc dầu những suy nghĩ này khác, mình có những nhận định không theo một hướng chung, nhung những cái đó mình chỉ nghĩ trong đầu, trong nhật ký, trong sổ ghi chép phóng viên, chứ không đưa lên mặt báo được. Chính những tích lũy đó càng lúc càng nhiều, sau đó có blog để mà tâm sự, để mà giãi bày, thì những suy nghĩ tôi đã ghi chép từ lâu rồi bắt đầu bộc lộ ra, thông qua những cái đó mà bộc lộ ra được, như những bài sau này. Dĩ nhiên, bây giờ không còn làm báo nữa, nhưng mà viết tự do trên blog của mình dễ hơn. Mình nghĩ thế nào, viết thế đó. Vấn đề thử thách, đó chính là kiến thức của mình, Mình phải biết vượt qua mình, vượt qua các trở ngại, mà mình lại không đủ điều kiện để tiếp xúc, như hồi làm báo nữa. Cái khó khăn nhất bây giờ là điều đó.

RFI : Trong thời gian tới, trang blog của ông sẽ tập trung vào những điểm gì ?

Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Thật ra thì, cái blog của tôi, như tiêu đề của nó là « tâm trạng lúc buồn vui », là tôi phát triển từ những cái ghi chép khi tôi làm báo. Tôi phát triển nó ra như là một cái tâm sự, chứ cũng không nghĩ nó là một cái gì ghê gớm. Cái tâm sự này được cái là, nhờ qua internet mà chia sẻ được với bạn bè, và cũng đón nhận được những ý kiến, chia sẻ của bạn bè khắp nơi gửi về, và tạo cho mình những cảm hứng mới hơn, và cũng giúp cho mình có được những thông tin.

Từ hồi ấy đến giờ, khi viết tôi cũng chăm vào cổ súy cho nhân quyền, cho những quyền tự do của con người, mà pháp luật đã khẳng định. Và Việt Nam đi vào tham gia các tổ chức thế giới cũng cam kết bảo vệ những quyền đó, nhưng thực tế ở Việt Nam những quyền đó lại không được công nhận. Mục tiêu của tôi vẫn là đấu tranh cho nhân quyền, các quyền tự do căn bản của con người, cho những định chế dân chủ để giúp đất nước phát triển tốt hơn. Dĩ nhiên là cũng có những bình luận về vài sự kiện xảy ra, để nói ý mình về những sự kiện đó. Và xuyên suốt cũng vẫn là vấn đề nhân quyền và vấn đề dân chủ.

RFI : Trước khi chia tay với thính giả, ông có chia sẻ gì thêm ?

Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Tôi thấy có một chút lạc quan, suy nghĩ của người dân càng ngày càng được cởi mở hơn, rồi mọi người càng ngày càng bớt sợ hãi hơn. Cái đó cũng do tác động của những luồng thông tin, từ giới blog, những báo đài, từ bên nước ngoài, giống như RFI chẳng hạn. Rồi các ý kiến của các nhân sĩ, trí thức… Những cái đó cũng tác động và làm cho người dân càng lúc càng bớt sợ hãi và biết giành được những quyền mà bản thân mình có, nói lên tiếng nói của tự do của mình, không còn ngần ngại nữa.

Thì tất cả những cái đó đang dần dần càng ngày, tôi thấy rằng, phát triển tương đối tốt đẹp. Mong rằng : Mọi người cũng nên hiểu và nắm được những quyền đó của mình. Đừng ngần ngại ! Mình đòi những quyền tự do mình có. Mình đòi trong khuôn khổ pháp luật, thì Nhà nước không làm gì được mình. Thế nên, không phải sợ hãi !

RFI xin cảm ơn nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh

Trọng Thành thực hiện

Độc giả có thể tham gia bình chọn cho blogger Huỳnh Ngọc Chênh bằng cách bấm vào đường link sau:

https://www.youtube.com/netizen2013?x=us-en_showcase_73_7

rồi nhấn vào nút có chữ "VOTE" màu đỏ.

Theo RFI

Read more…

Nam Nguyên

Khát vọng dân chủ trong góp ý sửa đổi Hiến pháp như trăm hoa đua nở, nhưng đã bị hai nhà lãnh đạo cao nhất của Đảng và Quốc hội khoanh vùng diễn biến hòa bình chống Đảng và Nhà nước.

Hô hào và đe doạ

"....Xem ai có tư tưởng muốn bỏ Điều 4 Hiến pháp không, phủ
 nhận vai trò lãnh đạo của đảng không? Muốn đa nguyên đa
đảng không?..." TBT Nguyễn Phú Trọng

---

Ngày 27/2 làm việc với các nhà lãnh đạo TP. Hà Nội Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng chỉ đạo về điều gọi là đấu tranh, ngăn chặn tuyệt đối việc lợi dụng góp ý vào dự thảo để tuyên truyền, vận động người dân phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân; chống Đảng và Nhà nước. Báo Điện tử Cộng sản và báo Hà Nội Mới cùng đưa tin này.

Ông Nguyễn Sinh Hùng đồng thời là Chủ tịch Ủy ban sửa đổi Hiến pháp 1992, phát biểu của ông làm rõ thêm nhận định của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng hôm 25/2 tại Vĩnh Phúc khi phê phán những luồng ý kiến đa nguyên đa đảng bầu cử tự do là suy thoái chính trị, tư tưởng đạo đức.

Phần âm thanh

Tuy không đề cập trực tiếp tới Bản đại kiến nghị 7 nội dung do 72 nhân sĩ trí thức ký tên ban đầu và cập nhật hơn 6 ngàn chữ ký điện tử, nay quen gọi là Kiến nghị 72, nhưng mọi người đều hiểu rằng hai nhân vật chóp bu của chế độ là ông Nguyễn Phú Trọng và Nguyễn Sinh Hùng muốn ám chỉ những luồng ý kiến nào. Bản Kiến nghị 72 đã góp ý Việt Nam cần tổ chức bầu cử tự do, chấp nhận đa nguyên đa đảng, đa sở hữu đất đai và nhất là phi chính trị hóa quân đội.

Những lời đe dọa kiểu như thế là ngược lại hoàn toàn với những lời hô hào của chính họ. Phải nói thực là tôi không hiểu các ông ấy ăn nói theo kiểu gì nữa

TS Nguyễn Quang A

Trả lời Nam Nguyên tối 28/2, TS Nguyễn Quang A người đầu tiên ký tên trong Kiến nghị 72 phát biểu:

“ Cả hai ông như thế đã bứt cái lá nho cuối cùng xuống. Người ta cũng hiểu việc góp ý nói chung là rất ít kết quả và người ta góp ý là cố gắng để cho chính các ông ấy và những người đương chức đương quyền cũng có thể học thêm hiểu thêm điều gì đó, rồi người dân, giới trẻ học thêm hiểu thêm thì có thể thay đổi được điều gì đó. Nhưng mà những lời đe dọa kiểu như thế là ngược lại hoàn toàn với những lời hô hào của chính họ. Phải nói thực là tôi không hiểu các ông ấy ăn nói theo kiểu gì nữa.”

Một bức tranh cổ động kêu gọi người
dân Phát huy quyền làm chủ, ảnh chụp
hôm 19 tháng 05 năm 2011 tại Hà Nội.

---

Linh mục Lê Quốc Thăng, Tổng thư ký Ủy ban Công lý Hòa bình Hội đồng Giám mục Việt Nam, là người ký tên thứ 57 trong Kiến nghị 72 với danh nghĩa là một linh mục thuộc Giáo phận Saigon. Trả lời Nam Nguyên Linh mục Lê Quốc Thăng nhận định:

“Những ý kiến của nhóm 72 nói chung hay của cá nhân mình khi ký tên tham gia bản kiến nghị đó thì cũng chỉ làm với tất cả lương tâm của một người công dân Việt Nam yêu nước thương nòi muốn đất nước này phát triển, chứ hoàn toàn không nhằm mục đích lật đổ đảng Cộng sản lãnh đạo hay lật đổ Chính quyền …v..v…

Tự thân khi đọc 7 kiến nghị đó thì chúng ta đều thấy rõ là không câu nào, chữ nào lên án hay tìm mọi cách lôi kéo để lật đổ Chính quyền hay Đảng Cộng sản hiện nay trong vai trò lãnh đạo của họ. Cho nên đó là ý kiến riêng của ông Tổng Bí thư, của ông Chủ tịch Quốc hội, đối với tôi thì tôi không quan tâm chuyện đó. Điều chúng tôi quan tâm, đây là cơ hội để cho toàn thể dân tộc toàn thể đất nước thấy ra được những điểm cần thiết để cho đất nước mình phát triển, để cho đất nước mình có khả năng tự cường chống trả lại mưu đồ xâm lăng của những thế lực, những nước đen tối khác, vì lương tâm của một người công dân bắt buộc phải làm như thế.”

Nỗi sợ hãi của kẻ yếu

Tôi nghĩ rằng, đòi hỏi tự do dân chủ là một đòi hỏi bức xúc của cả xã hội. Thế nên kiểu gì rồi cũng phải có sự thay đổi, nếu mà thay đổi đến nhanh thì đất nước được lợi

PGS.TS Hồ Uy Liêm

Tại buổi làm việc ngày 27/2 ở Hà Nội, ông Nguyễn Sinh Hùng đặc biệt nhấn mạnh, Bản lấy ý kiến là bản của Ủy ban Dự thảo Hiến pháp công bố, trên cơ sở tiếp thu thảo luận của Quốc hội. Theo lời ông, đây là bản duy nhất để góp ý, còn ai tự tổ chức lấy ý kiến khác là không được.

Phó Giáo sư Tiến sĩ Hồ Uy Liêm, nguyên Quyền Chủ tịch Liên hiệp Hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam, là một trong số 72 người ký tên đầu tiên vào Bản Kiến nghị 7 nội dung góp ý sửa đổi hiến pháp, từ Hà Nội nói rằng phản ứng của giới chức lãnh đạo Đảng và Quốc hội là điều có thể hiểu được nhưng không phải là điều ông mong đợi, vì bản kiến nghị đó mang tinh thần xây dựng và không hề đòi lật đổ ai cả. PGS.TS Hồ Uy Liêm nhấn mạnh:

“ Có sự mâu thuẫn một bên nói là không có vùng cấm, một bên lại phản ứng khá là mạnh trong câu chuyện ấy…đã là góp ý kiến thì phải có rất nhiều ý kiến khác nhau, không nên dựa vào một văn bản chuẩn bị sẵn. Nếu làm theo văn bản ấy thì tình hình thay đổi không nhiều, thực chất nó vẫn như cũ thôi.”

Tôi nghĩ chỉ có thể có một lý giải, đó là người ta đang ở trong thế rất yếu thì mới phải thế. Nếu người ta đang rất mạnh, rất đường hoàng, có chính nghĩa,...cái tổ chức tự cho mình là đỉnh cao, mạnh và được nhân dân ủng hộ thì tại sao lại còn sợ cái gì

TS Nguyễn Quang A

Đáp câu hỏi của chúng tôi là với phạm vi cấm quá rõ rệt mà các nhà lãnh đạo chóp bu vừa lên tiếng răn đe, vậy thì việc sửa đổi Hiến pháp lần này cũng vẫn chỉ mang tính chất giai đoạn với các nội dung sửa đổi chỉ nhằm củng cố vai trò độc quyền lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt nam trong giai đoạn mới? PGS.TS Hồ Uy Liêm nhận định:

“ Tôi nghĩ rằng, đòi hỏi tự do dân chủ là một đòi hỏi bức xúc của cả xã hội. Thế nên kiểu gì rồi cũng phải có sự thay đổi, nếu mà thay đổi đến nhanh thì đất nước được lợi, chứ còn thay đổi theo kiểu cứ chần chừ hoặc là vừa mới có những ý kiến khác khác một tí mà phản ứng thế này thì chắc chắn sẽ có nhiều khó khăn. “

Cùng với câu hỏi là các nội dung sửa đổi trong dự thảo Hiến pháp được Ủy ban soạn thảo đưa ra thực chất chỉ giúp cho Đảng Cộng sản tiếp tục vai trò lãnh đạo độc tôn của mình. TS Nguyễn Quang A phân tích:

Bích chương : Chỉ biết còn đảng còn mình...

---

“ Bản dự thảo Hiến pháp được đưa ra lấy ý kiến thì có rất nhiều điểm cốt lõi là tồi tệ hơn bản thân Hiến pháp hiện hành đang cần phải sửa đổi. Một số qui định, thí dụ từ trước đến nay Hiến pháp Việt Nam chưa bao giờ đặt vấn đề là quân đội trung thành với Đảng Cộng sản Việt Nam cả. Bây giờ hợp hiến hóa việc ấy, tôi nghĩ rất là nguy hiểm, hoặc về đất đai hợp hiến hóa việc gọi là Nhà nước có quyền thu hồi đất cho mục đích các dự án kinh tế chẳng hạn, thì đấy lại là hợp hiến hóa một chuyện từ trước đến nay chưa từng có và như thế còn tồi hơn bản Hiến pháp hiện hành.

Cái dân chủ mà người ta muốn nói vạn lần dân chủ hơn các dân chủ khác thì tôi nghĩ sẽ đi ngược lại hoàn toàn. Và chính vì thế người dân phải nêu chính kiến của mình. Tôi sẵn sàng đối thoại với bất kỳ ai về những chuyện đó, tôi nghĩ rằng phải tranh luận với nhau chứ không phải là đe dọa, không phải là dùng công an quân đội để đàn áp những người có chính kiến như vậy trong một nền văn minh như thế này.”

Đáp câu hỏi phải chăng Đảng Cộng sản sợ hãi mất quyền lãnh đạo nên sợ hãi đa nguyên chính trị không dám chấp nhận chế độ đa đảng. TS Nguyễn Quang A nhận định:

“ Tôi nghĩ chỉ có thể có một lý giải, đó là người ta đang ở trong thế rất yếu thì mới phải thế. Nếu người ta đang rất mạnh, rất đường hoàng, có chính nghĩa, có đủ mọi thứ mà thuyết phục được người dân bằng kết quả, được người dân chấp nhận bằng lá phiếu của mình một cách rất là sòng phẳng, công khai minh bạch trong bầu phiếu thực sự tự do, thì đương nhiên cái tổ chức tự cho mình là đỉnh cao, mạnh và được nhân dân ủng hộ thì tại sao lại còn sợ cái gì. Tôi thực sự không thể hiểu được, chỉ có thể suy ra là tại vì họ lo, rất lo. Tại sao phải lo, chỉ yếu mới phải lo thôi.”

Khi phát động phong trào nhân dân góp ý sửa đổi Hiến pháp, ông Phan Trung Lý, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Quốc hội kiểm Trưởng ban biên tập dự thảo sửa đổi Hiến pháp khẳng định trong cuộc họp báo ngày 29/12/2012 tại Hà Nội rằng: “không có điều gì cấm kỵ khi nhân dân góp ý sửa Hiến pháp”. Chúng tôi đã truy cập lại bản tin VietnamNet đưa lên mạng cùng ngày, ông Lý còn nhấn mạnh: “Ở nước ta, tất cả quyền lực thuộc về nhân dân nên nhân dân có vai trò rất quan trọng trong việc xây dựng và sửa đổi Hiến pháp.”

Thế nhưng chỉ chưa đầy 90 ngày mà sự thật được thể hiện hoàn toàn khác, khi Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng rồi Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nói ngược lại những gì ông Chủ tịch Ủy ban Pháp luật Phan Trung Lý đã khẳng định.

Có những lập luận ác miệng còn cho rằng, ba tháng trước mở đường cho ý kiến dân chủ trăm hoa đua nở, ba tháng sau bắt đầu xử lý đối phó những đóa hoa nở sớm đó. Chẳng hạn như kỷ luật buộc thôi việc nhà báo Nguyễn Đắc Kiên vừa qua.

© Nam Nguyên, phóng viên RFA

Read more…

Thanh Quang

Lý do nào khiến có thể xảy ra tình trạng một nhà hàng ở ngay thủ đô Bắc Kinh có lời lẽ xúc phạm trầm trọng đến dân tộc một số nước láng giềng, trong đó có VN?

Bài liên quan:

• Trung Quốc: Nhà hàng chúng tôi không tiếp đón Chó,người Nhật, người Phi và người Việt Nam

Lợi dụng chủ nghĩa dân tộc ...

Một đầu bếp Trung Quốc làm việc tại một nhà hàng đằng sau
tấm bảng "Cửa hàng này không tiếp khách hàng NhậtBản,
Philippines, Việt Nam và Chó" tại Bắc Kinh ngày 26 tháng
2 năm 2013. AFP photo

---

Nếu hồi đầu thế kỷ 20, tại cổng Khu Tô Giới Thượng Hải dưới quyền kiểm soát của Đế Quốc Anh lúc đó có dòng chữ “Cấm người Hoa và chó vào khu vực này”, thì vào đầu thế kỷ 21, tại phía Bắc Khu Tử Cấm Thành ở thủ đô Bắc Kinh, nhà hàng “Snacks Bắc Kinh” có treo bảng “ Cửa hàng này không tiếp đón người Nhật – người Philippines – người Việt Nam và CHÓ”.

Câu hỏi có thể được nêu lên là xứ đàn anh “môi hở răng lạnh”, “4 tốt và 16 chữ vàng” của VN, hay nói cho cụ thể hơn, đảng CSTQ, đã giáo dục người dân của họ như thế nào để chủ nhà hàng Snacks Bắc Kinh cấm cả “người VN và CHÓ” ?


Một trong những người có tâm huyết với vận nước, GS Trần Khuê, nhà nghiên cứu Hán-Nôm cư ngụ tại Sàigòn, phản ứng:

Phần âm thanh

Cái đấy là họ học tập của ngày xưa. Ngày xưa đế quốc Anh đã đề như thế rồi. Lối học tập theo đế quốc đó mà. Giờ họ khinh VN như thế ! Nhưng đáng lẽ ra họ chỉ nên khinh đám chính quyền hèn mạt thôi, chứ không nên khi dân VN.

Cũng từ Saigòn, luật gia Lê Hiếu Đằng lên tiếng:

Trước hết trong một thế giới mở mà mọi dân tộc, mọi đất nước đều cùng nhau xây dựng một thế giới phát triển, cùng tồn tại hoà bình, không phân biệt chủng tộc, nhưng ngay tại Bắc Kinh lại có những lời lẽ như vậy, thì tôi cho đây là những người vô học, ngu xuẩn và không hiểu gì tình hình thế giới. Và thứ hai là nhà cầm quyền TQ, ngay tại Bắc Kinh, mà để xảy ra tình trạng như vậy thì nhà cầm quyền Bắc Kinh cũng thuộc loại đó; tức là thấy việc làm sai trái như vậy, xúc phạm đến các dân tộc khác thì lẽ ra nhà cầm quyền Bắc Kinh phải có biện pháp mạnh.

Giữa lúc nhà báo kỳ cựu Philip Bowring thường trú tại Hồng Kông cảnh báo rằng chủ nghĩa bài ngoại được giới cầm quyền phương Bắc hậu thuẫn, hiện công luận thế giới ngày càng bày tỏ quan ngại về chủ nghĩa dân tộc cực đoan của một nước TQ trỗi dậy và cao ngạo, gây hấn nhưng lại luôn rêu rao “sống chung hoà bình”.

Trong một thế giới mở mà mọi dân tộc, mọi đất nước đều cùng nhau xây dựng một thế giới phát triển nhưng ngay tại Bắc Kinh lại có những lời lẽ như vậy, thì đây là những người vô học, ngu xuẩn và không hiểu gì tình hình thế giới.

Luật gia Lê Hiếu Đằng 

Nhắc đến chủ nghĩa dân tộc, lịch sử Trung Hoa cho thấy chủ nghĩa này chỉ tồn tại ở Hoa Lục sau Chiến tranh Nha phiến vốn diễn ra từ 1840 tới 1842 giữa quân triều đình Mãn Thanh và quân đội Đế Quốc Anh, qua đó, Thanh Triều thua trận khiến đất nước bị phân hoá và mất chủ quyền về tay Đế quốc phương Tây; và kể từ lúc ấy, dân Trung Hoa sống cảnh nhục nhã trong hàng trăm năm. Đó là lý do tại sao giới lãnh đạo Bắc Kinh, sau giai đoạn biến cố nha phiến cho đến bây giờ, xem chừng như chưa tan biến nỗi nhục này và lại càng nuôi tham vọng “bá quyền”.

Trong bối cảnh hiện nay – từ cuối thế kỷ 20 bước sang đầu thế kỷ 21 khi TQ ngày càng phát triển đáng kể về nhiều mặt – từ kinh tế, chính trị cho tới quân sự, học giả Triệu Tuỳ Sanh thuộc Đại học Denver, Hoa Kỳ, nhận thấy chủ nghĩa dân tộc TQ phát triển trong khi ý thức hệ cộng sản sa sút; thậm chí, học giả Triệu Tuỳ Sanh nhận định, chủ nghĩa dân tộc mới chính là nền tảng chủ chốt của nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa, chứ không phải ý thức hệ cộng sản.

Ông Mao Trạch Đông, khi tuyên bố thành lập Trung Cộng hồi năm 1949, đã sử dụng nhóm từ “nhân dân TQ vùng lên kể từ đó ” – nhằm phục hồi bản sắc, danh dự và vị thế thích hợp của Bắc Kinh trên vũ đài quốc tế.

Cũng trong chiều hướng ấy, cuốn sách tựa đề tạm dịch là “TQ không hài lòng” (Unhappy China) bao gồm nhiều tiểu luận của 5 tác giả, đã khẳng định rằng Hoa Lục phải dùng thế mạnh đang lên cùng tài nguyên kinh tế để xây dựng vị thế vượt trội của mình hiện nay, xứng đáng dẫn đầu thế giới.

Theo các quan sát viên thì ngày nay, xem chừng như chủ nghĩa dân tộc được cả giới cầm quyền Bắc Kinh lẫn xã hội TQ nói chung coi như vô giá.

... để xúc phạm láng giềng?

Du khách tại Trung Quốc đi ngang qua
nhà hàng hôm 26/2/2013. AFP photo

---

Chuyên gia Edward Frieman chuyên về chủ nghĩa dân tộc TQ, thuộc Đại học Wisconsin, Hoa Kỳ nhận xét rằng đảng CSTQ có thể lèo lái tinh thần dân tộc để đạt mục tiêu cho mọi chính sách mà họ đề ra. Theo chuyên gia này, Trung Nam Hải đang kiểm soát tinh thần dân tộc, tùy ý siết chặt hoặc nới lỏng nó, chứ không để các phần tử khác trong xã hội, dù có chủ trương tinh thần dân tộc, khống chế. Nếu Bắc Kinh cảm thấy tiếng nói của người dân chủ trương tinh thần dân tộc nào gây bất lợi cho họ, thì những phần tử ấy bị trấn áp tức khắc.

Trong khi đó, bài tựa đề “Chủ nghĩa dân tộc khơi dậy tình trạng tranh chấp biển đảo ở khắp Á Châu” của ký giả Peter Enav thuộc thông tấn xã AP có đoạn lưu ý rằng giới lãnh đạo cộng sản cũng thường lợi dụng chủ nghĩa dân tộc để che giấu các vấn đề quốc nội như khó khăn kinh tế, sự ngăn cách giàu-nghèo ngày càng đáng ngại hay tệ nạn tham nhũng tràn lan…

Hồi cuối năm ngoái, tờ The Wall Street Journal có bài “Làn sóng tinh thần dân tộc ở TQ” lưu ý rằng có lẽ điều quan trọng nhất là sự phục hồi chủ nghĩa dân tộc là chủ đề chính cho những lời hoa mỹ của Bắc Kinh; và tân lãnh đạo Tập Cận Bình đã áp dụng khẩu hiệu chủ chốt “chấn hưng dân tộc” để chứng tỏ ông ta là nhân vật chủ trương tinh thần dân tộc nhưng định hướng cải cách.

Nhà cầm quyền TQ, ngay tại Bắc Kinh thấy việc làm sai trái như vậy, xúc phạm đến các dân tộc khác thì lẽ ra nhà cầm quyền Bắc Kinh phải có biện pháp mạnh.

Luật gia Lê Hiếu Đằng

Kể từ khi Bắc Kinh theo đuổi công cuộc cải cách kinh tế thị trường hồi đầu thập niên 1980 với lập luận “mèo trắng, mèo đen bắt được chuột” của ông Đặng Tiểu Bình, thì giới lãnh đạo Hoa Lục bắt đầu khuyến khích chủ nghĩa dân tộc tự do và thực dụng một cách dè dặt, miễn là người dân đừng đụng đến độc quyền lực cai trị của đảng CS. Giới cầm quyền sợ chủ nghĩa dân tộc có thể quay ngược trở lại nhắm vào họ dưới hình thức phê bình của người dân vì họ bội ước.

Theo nhà bình luận Nicholas Kristof của tờ New York Times thì những yếu tố vừa nói biến chủ nghĩa dân tộc thành một lực lượng đặc biệt ở Hoa Lục - có khả năng ban cho giới cầm quyền một sự chính danh, mà cũng có thể tước mất tính chính danh ấy.

Trong bối cảnh tranh chấp lãnh hải đáng ngại hiện nay giữa TQ với VN, Philippines ở biển Đông, và với Nhật Bản ở biển Hoa Đông, học giả Triệu Tuỳ Sanh thuộc Đại học Denver nói trên nhấn mạnh rằng khi giới lãnh đạo chính trị lợi dụng chủ nghĩa dân tộc để gây phương hại cho những nước khác nhằm phục vụ quyền lợi quốc gia mình, hay động viên người dân hành động quá khích (như trường hợp vụ nhà hàng Snacks Bắc Kinh), thì đó là chủ nghĩa hoang dã. Và hiện có nhiều người tin rằng chủ nghĩa dân tộc ở TQ là mối đe doạ thực sự và sẽ biến Hoa Lục thành kẻ xâm lược toàn cầu.

© Thanh Quang, phóng viên RFA
------------------------------------

Read more…